İstirahat Verilen İşçi ve SSK Günleri
Eşim mayıs ayı içerisinde hastalık dolayısı ile SSK kendisine 19 gün istirahat verdi. Ancak bu 19 gün istirahat mayıs ayında SSK prim günü olarak sayılmamış. Bu doğru mudur? Sonuçta bu istirahat SSK tarafından veriliyor. Bilgi vermenizi rica ederim. Ümit Özdemir
Beyefendi, bildiğiniz üzere 19.02.2005 gününden beri SSK hastanesi yok ve bütün SSK hastaneleri de Sağlık Bakanlığına devredilmiş durumdadır. Tabi ki hastalanan kişiye hekimler istirahat verecektir ve istirahat alan işçi de işe gitmeyecektir. İşe gitmeyen işçiye işverenler ücret ödemek zorunda değildir. 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 37 inci maddesine göre; “Hastalık sebebiyle geçici iş göremezliğe uğrayan sigortalılardan geçici iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 120 gün hastalık sigortası primi ödemiş bulunanlara, geçici iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere, her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verilir.
Ancak, hastalık halinde geçici iş göremezlik ödeneği verilebilmesi için, Kurumca tayin ve tesbit olunan hekim veya sağlık kurullarından dinlenme raporu alınmış olması şarttır. “
Yine aynı Kanun’un 89’uncu maddesi gereğince hesaplanan geçici işgöremezlik ödeneği de hastanede yattığı sürece günlük brüt ücretinin yarısı kadar, evinde istirahatli kaldığı sürece günlük brüt ücretinin 2/3’ü kadardır.
İşçi çalışarak ücret almadığı istirahat süresince de SSK’ya işverence ücret ve çalışma günü bildirilmediği için istirahat süresi işçi için sigorta primi ödenmeyecek-ödenmeyen sürelerdendir. Hatta, 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 48 inci maddesi gereğince, “Hastalık nedeni ile çalışılmayan günlerde Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği aylık ücretli işçilerin ücretlerinden mahsup edilir.”
Ancak, istirahat alan işçiye işveren ücret ödemek zorunda değil dedik ama bazı işyerlerinde var olan Toplu İş Sözleşmesi veya Bireysel Hizmet Akitleri gereğince işverenler istirahat süresince işçilerine atıfet (yardım) kabilinden ücret ödemektedirler. Bazı işyerlerinde ise işveren, SSK’dan aldığı geçici işgöremezlik ödeneğini kendisine veren işçiye normal ücretini ödemektedir. İşte bu durumlarda işçisine ücret ödeyen işveren SSK’ya kazanç ve gün sayısı bildireceğinden istirahatli işçinin gün kaybı olmaz. 2003 yılına kadar istirahatli işçilerine çalışmadıkları halde ücret ödeyen işverenler bu ödemelerini gider yazmakta yasal açıdan zorluk çektiklerinden 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 49 uncu bu ödemelerin gider yazılmasına imkan vermiştir.
Kısa Kısa Kısa Kısa
Muhammet Büyük-01.08.1988 sigorta başlangıcı ve 15.10.1965 doğum tarihiyle 51 yaşında en az 5450 gün sayısı ile emekli olursunuz. 1985 yılında ifa ettiğiniz 18 aylık askerlik sürenizi borçlanıp ödemeniz halinde, 50 yaşında en az 5375 günle emekli olursunuz.
Orhan Barutçu-21.03.1961 doğum tarihi ve 20.04.1982 tarihinde başlayıp, 01.05.1994 terk tarihi ile 11 yıl, 2 aylık Bağ-Kur süreniz var. 1990 yılında başlayan ve 3570 güne ulaşan SSK sigortanızdan 1990-1994 arasındaki Bağ-Kur ile çakışan günleriniz geçerli değil ve iptali gerekir. Bu iptali de dikkate alarak 20.04.1982 başlangıcıyla 46 yaşında (21.03.2007) SSK’dan emekli olursunuz. Yazmamışsınız ama eğer askerliği sosyal güvenlik başlangıcından önce yapmışsanız borçlanıp ödemeniz halinde hemen emekli olursunuz.
Serdar Altun–Anneniz, 21.02.1955 doğum tarihi, 15.05.1994 sosyal güvenlik başlangıcı ve var olan 4000 gün sayısı ile 56 yaşında (21.02.2011) günü emekli olabilir. Şayet, 1994 yılı öncesinde çalıştığını mahkeme ile ispatlayabilirseniz daha erken emekli olur ama sigortasız çalıştıran işyerlerine karşı, hizmet tesbit davaları için işten ayrıldığı tarihi takip eden yılbaşından itibaren beş yıl içinde dava açılmazsa, dava zamanaşımına uğrar. Alacağı aylık bugün emekli olsa 498 YTL.dir
Hakan Taşhan-03.07.1966 doğum tarihi, 20.02.1986 SSK başlangıcıyla 3816 günlük sürenizden sonra 01.07.2004 gününden beri (şirket ortaklığı nedeniyle başladığınız ve) devam eden Bağ-Kur’a devam ederseniz 52 yaşında en az 9000 gün sayısı ile emekli olursunuz. Bundan sonra 3,5 yılı tamamlamadan Bağ-Kur’u terk ederseniz, SSK ve Bağ-Kur (öderseniz askerlik ve yurtdışı borçlanması da yapabilerek) toplamda en az 5300 gün sayısı ile SSK’dan 49 yaşında (03.07.2015) emekli olursunuz. Şirket hisselerini SSK emeklisi annenize devrederseniz anneniz 2006 yılı için Bağ-Kur’a ayda 63 YTL. 2007 yılı ve sonrasında ise asgari ücretin yüzde 33,5’u kadar sosyal güvenlik kurumuna prim ödemek zorundadır.
Leyla Demir-30.01.1964 doğum tarihi, 10.04.1986 SSK başlangıcından sonra 01.08.1996’da başlayan ve 31.12.2003 günü sona eren Bağ-Kur ile birlikte Bağ-Kur’dan sonra SSK’ya 1260 gün (3,5 yıl) prim ödemek şartıyla SSK’dan veya 2007 yılından sonra SGK’dan en az 5075 gün sayısı ile emekli olursunuz. Bu arada halen devam ettiğiniz SSK isteğe bağlısına hiç ara vermeyin.
Sancar Çakırcalı-Müteveffa babanızın, 16.05.1945 doğum tarihi ve 15.10.1972 işe giriş tarihiyle var olan 1730 günü ile annenize dul aylığı verilmesi için (1800 güne ulaşılması) için 70 günlük askerlik borçlanması yapmanız yeterlidir. Askerlik parasını yatırır yatırmaz dul aylığı için anneniz müracaat (postayla da olabilir) etsin. Şayet askerlik borçlanması yapılmasa dahi 01.01.2007 günü yürürlüğe girecek olan 5510 Sayılı SS ve GSS Kanunu gereğince 1800 gün şartı 900 güne düşeceğinden 2007 yılı ocak ayında yine de dul aylığı verilir.
Güvenlik Görevlisi-7 yıl 3 ay fiili olarak çalıştığınız özel banka güvenlik görevlisi olan işinizden aldığınız son brüt ücretiniz olan 680 YTL’ye ilaveten işten çıktığınız günden geriye doğru 365 gün içinde brüt ücretten gayri ödenen parasal sosyal haklarınız ile para ile ölçülebilen ve işyerinde kullanmak zorunda olmadığınız (işyerinde kullanılan sabun vb) ayni haklarınızın toplam rakamını önce 365’e bölüp ardından 30 ile çarparak bir aylık rakamı çalışma süreniz olan 7,25 ile çarparak alacağınız kıdem tazminatı rakamını bulabilirsiniz. Ancak, fazla mesailer hiçbir şekilde kıdem tazminatınıza esas rakamı dahil edilemez. Bir de ayda 50 saat fazla mesai yapmanıza imkan da yok 4857 Sayılı Kanun gereğince günde 3 saatten ve yılda 270 saatten fazla mesai yapmak yasaktır.
NOT DEFTERİ
Çalışanlar için SSK’ya verilen aylık prim ve hizmet belgesi 2007 yılından itibaren, takip eden ay sonuna kadar değil 25’ine kadar SGK’ya verilecektir.