ÇALIŞANLARIN SÖZCÜ’SÜ
BULGARİSTANLI SOYDAŞLARA MÜJDEMİZ VAR!
19 yıl Bulgaristan’da çalıştıktan sonra anavatanıma kavuştuğum 01.12.1991 tarihinden bu yana SSK sigortalısı olan 5 bin 354 gün primi olan SSK sigortalısıyım. 11.11.1952 doğumluyum. Yaşlılıktan veya normal olarak ne zaman emekli olabilirim? Askerliğimi borçlanırsam ne değişir? Bulgaristan’daki 19 yıllık çalışma süresinden faydalanamaz mıyım? Bu konuda tüm başvurularıma rağmen sonuca ulaşamadım. Bir de gazetemiz SÖZCÜ aracılığıyla size başvurayım dedim. Hüsnü YILMAZ
Sayın Okurum,
Vermiş olduğunuz bilgilere göre SSK’dan normal emeklilik için 53 yaşa tabi olup 5 bin 600 günü de doldurmalısınız. Yaş sorununuz bulunmadığına göre 25 yıl sigortalılık süresini tamamlayacağınız 01.12.2016 tarihinde normal emekli olabilirsiniz.
Soydaşlar İki Yıla Kadar Askerliklerini Borçlanabiliyor Fakat Bulgaristan’da Geçmiş Hizmetlerinden Yararlanamıyorlar
İki yıla kadar borçlanabileceğiniz askerlik süresini borçlanmanız halinde emekliliğinizi iki yıl öne çekerek 01.12.2014 tarihinde de emekli olabilirsiniz. Yaşlılıktan SSK emekliliğini ise bundan sonra prim ödemesiniz bile 57 yaşını dolduracağınız 11.11.2009 tarihinde hak edebilirsiniz. Bunlar şu anki mevzuata göre olabilecek çözümlerdir. Şu an şikâyet ettiğiniz konuda yapacak bir şey yok. Çünkü Bulgaristan’daki çalışma sürelerinizi ne borçlanmanızı ne de Türkiye’deki çalışma sürelerinizle birleştirmenizi sağlayacak düzenleme bugün bulunmuyor.
Reform Borçlanma Hakkı Verecek
Oysa “Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerden 1 Ocak 1989 tarihinden bu kanunun yayımı tarihine kadar zorunlu göçe tabi tutulan, Türk vatandaşı olup Türkiye’de ikamet eden ve 1 Temmuz 1976 tarihli ve 2022 sayılı kanun dahil olmak üzere sosyal güvenlik kuruluşlardan gelir veya aylık almamak koşulu ile yurtdışında geçen ve belgelendirilen çalışma süreleri bu kanuna göre borçlandırılmak suretiyle yaşlılık aylığı bağlanmasında sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilir” hükmünü içeren 5510 sayılı Reform Yasası mevcut şekliyle yürürlüğe girerse Bulgaristan’daki 19 yıllık çalışma sürenizden 18 yaşından büyükken yaptığınız çalışma süreleriyle sınırlı olarak dilediğiniz kadarını borçlanma hakkını kazanacaksınız. İçinde birçok olumsuzluğu barındıran Reform Yasasının içindeki yararlı öğelerden biri de bu.
Borçlanmak Yöntem Açısından Zorlaşacak ve Daha Tuzlu Olacak
Bu nedenle 01.06.2008 tarihinde 5510 sayılı Kanun yürürlüğe girerse hemen SGK’ya borçlanma başvurusunda bulunup 8 yıl 6 aylık süreyi borçlanarak ilk sigortalılık süresi başlangıcınızın 01.12.1983 tarihine gelmesini sağlayarak normal SSK emeklisi olabilirsiniz. Ancak Reform Kanunundan sonra yurtdışı borçlanma ödemenizi üç ay içinde tamamlamanız gerekecek ve günlük 3,5 $ yerine her ay için aylık asgari ücretin %32’si kadar prim ödemek zorunda olacaksınız.
OKUR SORULARINA KISA CEVAPLAR
Cafer KOÇ – 1977 tarihinden beri sigortalı olan 1963 doğumlu bir sigortalı olarak mevcut bin 360 gün priminizi 20 aylık askerlik borçlanmasıyla birlikte 23.05.2014 tarihine kadar 3 bin 600 güne tamamlarsanız 59 yaşında SSK’dan kısmî emekli olabilirsiniz.
Vildan KILINÇARSLAN – 08.10.1958 doğumlu ve 02.11.1988 – 31.01.1992 tarihleri arasında geçen 3 yıl 2 ay 29 günlük isteğe bağlı Bağ-Kur primi olan bir sigortalı olarak isteğe bağlı Bağ-Kur kapsamında 11 yıl 9 ay 1 gün daha prim öderseniz bu sürenin sonunda Bağ-Kur’dan kısmî emekli olabilirsiniz. Eğer 3 yıl 3 ay 1 gün sonra Bağ-Kur sigortalılığınıza son vererek bir işyerinde çalışarak SSK primi ödemeye başlarsanız ve 3 yıl 6 ay da SSK’ya prim öderseniz 58 yaşınızı dolduracağınız 08.10.2016 tarihinde bu kere SSK’dan kısmî emekli olabilirsiniz.
Yaşar ŞEKER – 28.04.1965 doğumlu ve 13.07.1982 tarihinden beri SSK sigortalısı olup bu kapsamda 8 bin günü olan bir sigortalı olarak 47 yaşını dolduracağınız 28.04.2012 tarihinde emekli olabilirsiniz.
İŞVERENLER İÇİN ÇALIŞMA HAYATI
02.08.2003 ve Sonrasında Meslek Odası ve Esnaf Sicil Kaydıyla Bağ-Kur’luluk Yürüyebilir
27.03.1968 doğumluyum. 15.02.1988 tarihinde Bağ-Kur sigortalısı oldum. 2002 yılına kadar prim ödedim. 2002’den 2008’e kadar olan sürede prim ödemedim. 2001 itibariyle vergi mükellefiyetinden çıktım. Fakat oda ve Bağ-Kur kapanışımı yapmadım. Bağ-Kur’a borçlu görünüyorum. Bu borcu ödersem ne zaman emekli olurum? Birgül AYDINDOĞMUŞ
Sayın Okurum,
14.03.1985 tarih ve 3165 sayılı Yasa ile Bağ-kur sigortalılığına dayanak olarak hem vergi mükellefiyeti kaydı, hem esnaf ve sanatkâr sicil kaydı, hem de meslek odası kaydı esas alınmış ve bu uygulama 04.10.2000 tarihine kadar sürmüştür. Bu nedenle meslek odası kaydınızın devam ettiği 1988-2000 arasındaki Bağ-Kur sigortalılığınız geçerlidir. 2001-2002 yılları arasında prim ödemelerine aksaksız devam ettiyseniz bu süre için de sorun çıkmaz. Ama bu döneme ait borcunuz varsa bu süreleri sigortalılık süresi olarak kazanamazsınız. 02.08.2003 tarihi ve sonrasında Bağ-Kur’a olan borcunuz İB formunu vermemenizden kaynaklanıyor olabilir. Eğer o dönemden beri gelir vergisinden muaf bir iş yapıyorsanız ve meslek odası kaydı ve esnaf siciliniz de (ikisi birden açıksa) borcunuzu ödeyerek o süreyi kazanmanız mümkündür. 15 yıllık prim süresini doldurursanız 56 yaşınızı tamamlayacağınız 27.03.2024 tarihinde Bağ-Kur’dan kısmî emekli olabilirsiniz.
Bin 260 Gün Prim Ödemelisiniz
22.01.1969 doğumlu olup ilk sigortalılığımın başlangıcı olan 1986 yılından beri 867 günüm bulunuyor. Esnaf olarak 19.02.2004 tarihinde Bağ-Kur sigortalısı oldum ve düzenli olarak primleri yatırmaktayım. Bağ-Kur’dan veya son 3,5 yıl kala SSK sigortalısı olarak nasıl emekli olabilirim? M.Nedim DAŞKIN/OSMANİYE
Sayın Okurum,
SSK’dan 3 bin 600 günle emekli olmanız için 60 yaşını dolduracağınız 22.01.2029 tarihini beklemek zorundasınız. Bu nedenle siz normal emekliliği hedefleyin. Bağ-Kur’dan emeklilik için 8 yıl 7 ay daha prim ödeyerek 15 yılı tamamlayıp 58 yaşınızı dolduracağınız 22.01.2027 yılını da bekleyebilirsiniz. SSK’dan normal emeklilik için eğer sigortalılık başlangıcınız 23.11.1986 tarihinden önceyse 5 bin 300 günü tamamlar tamamlamaz emekli olabilirsiniz. Bağ-Kur’dan ise 25 yılı doldurur doldurmaz emekli olabilirsiniz. SSK’dan emeklilik için olmazsa olmaz şartın Bağ-Kur sigortalısı olmanızı zorunlu kılan faaliyetinize son verdikten sonra en az bin 260 gün SSK’ya prim ödemeniz gerektiğini belirtmeliyim.