ÇALIŞANLARIN SÖZCÜ’SÜ
Sigortanızın Eksik Gösterilmesi de Haklı Fesih Nedenidir
Temmuz 2002 ayından beri çalıştığım işyerinde SSK primlerim ayda 15 gün çalışıyormuşum gibi ödeniyor. Çalışmalarım ayda 15 gün veya yarım gün çalışıyormuşum gibi gösterilmiş. Sordum, işverenim param yok diyor. Bu durumda işi bırakmak istiyorum, eğer işi bırakırsam tazminat alabilir miyim? Bana “Sezonluk çalışıyor diye” bir sözleşme imzalatmak istedi, fakat ben imzalamadım. Sizden yardım istiyorum. B. ORHAN
Sayın Okurum,
Şayet tam ay çalışıyorsanız ve işvereniniz iş sözleşmenize sadakatsizlik göstererek sizi ayda 15 gün çalışıyormuşçasına eksik bildirimde bulunuyorsa 4857 sayılı İş Kanununun 24 üncü maddesine dayanarak iş akdinizi haklı nedenle derhal feshederek kıdem tazminatınızı talep ederek işten ayrılabilirsiniz. Ancak bunun kanıtlamak amacıyla ücret durumunuzla eksik gün yatırıldığını gösteren yazılı belgeler ve tanık durumunuzu hazırlamalısınız. Sizi haksız bırakacak, iddialarınızla çelişki gösteren belgeleri imzalamayın.
Bu arada sizin de SSK’ya bir aydaki gerçek prim gün sayınızı belirterek, aksi uygulama hakkında ihbarda bulunmanız gerektiğini belirtmeliyim.
SSGSS Yasası Yürürlüğe Girinceye Kadar İsteğe Bağlı SSK Sigortalısı Olabilirsiniz
02.03.1974 doğumlu bir bayanım. Stajyerlik SSK başlangıç tarihim 01.11.1989 dur. Ticaret Lisesinde okuduğum için ikinci sınıfta staj başlangıcında SSK girişimiz yapıldı ve kartımız verildi. Daha sonra da hep aynı numara üzerinden SSK sigortalısı olarak çalıştım. Normal SSK başlangıç tarihim 01.03.1993’tür. Halen SSK sigortalısı olarak özel sektörde çalışmaktayım. Şu ana kadar toplam pirimim 3 bin 197 gündür. Öğrenmek istediğim kaç yıl daha SSK sigortalısı olarak çalışmam ve prim ödemem gerektiğidir. Kaç yaşında emekli olabilirim? Ayrıca işten ayrıldığım zaman SSK primimi kendim yatırabilir miyim? Mürüvvet D./ANKARA
Sayın Okurum,
Stajyerlikte almış olduğunuz SSK sicil numarası geçerli fakat günleriniz geçersizdir. Çünkü stajyerlik ve çıraklıkta ödenen primler sadece kısa vadeli sigorta kollarını kapsayıp emekliliğe esas uzun vadeli sigorta kollarını kapsamıyor. Bu nedenle ilk sigortalılık tarihiniz olarak geçerli olan tarih 01.03.1993 tarihi olup buna bağlı olarak SSK’dan normal emekliliğiniz için gerekli gün sayısı 5 bin 600 olup, tabi olduğunuz yaş 49’dur. 3 bin 600 günle yaştan emekliliğiniz için ise 58 yaşı doldurmalısınız. En erken 02.03.2023 tarihinde emekli olabilirsiniz. İşten ayrıldığınızda 5510 sayılı yeni SSGSS Yasası yürürlüğe girinceye kadar isteğe bağlı SSK sigortalısı olarak prim ödeyebilirsiniz. Yeni Yasa isteğe bağlı sigortalılığı 4/b sigortalılığı (Bugünkü Bağ-Kur sigortalılığı) olarak değerlendirdiği için yeni Yasa yürürlüğe girdikten sonra (01.10.2008 tarihinden sonra) isteğe bağlı SSK sigortalılığına prim ödeyemeyeceksiniz.
Okur Sorularına Kısa Cevaplar
A.Menderes ÇAKICI/ISPARTA – 01.09.1953 doğumlu babanız 01.10.1979 tarihindeki 30 günlük SSK başlangıcından sonra 1993 yılındaki 4 aylık Tarım Bağ-Kur sigortalılığı, 1995 yılındaki 2 aylık isteğe bağlı SSK sigortalılığından sonra 30.07.1999 tarihinden bugüne kadar sürdürdüğü isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalılığını Mart 2008 ayı sonunda kapatır ve en az 3,5 yıl (Bin 260 gün) SSK’ya çalışarak prim öderse 20 aylık askerlik borçlanmasıyla ilk sigortalılık başlangıcını 01.02.1978 tarihi başlangıcıyla tabi olduğu 5 bin günü de tamamlamış olacağından 3,5 yıllık bu sürenin sonunda SSK’dan emekli olabilir. Bağ-Kur’a devam ederse 4 yıl 1 ay sonra (Askerlik dâhil) Mayıs 2012 ayında 15 yılı tamamlayarak bu sürenin sonunda Bağ-Kur’dan kısmi aylıkla emekli olabilir.
İbrahim AGAN – 10.12.1963 doğumlu bir sigortalı olarak 1988 yılındaki ilk SSK sigortalılığınız 23.05.1988 tarihinden önce 50 yaş (10.12.2013) ve 5 bin 375 güne, sonra ise 51 yaş (10.12.2014) ve 5 bin 450 güne tabisiniz. Halen 4 bin 960 gün olan prim gününüzü bu sürelere tamamlamanız gerekiyor.
Rumuz Ahmet/İSTANBUL – 20.08.1955 doğumlu, ilk defa 01.09.1989 tarihinde sigortalı olup 4 bin 500 gün prim yatırmış bir sigortalı olarak Bulgaristan’daki askerliğinizin 2 yılını borçlandıktan sonra 155 gün daha prim ödeyerek 5 bin 375 günle 01.07.2012 tarihinde SSK’dan normal emekli olabilirsiniz. Bundan sonra hiç prim ödemeseniz, hatta askerliğinizi borçlanmasanız bile 20.08.2013 tarihinde 58 yaşını doldurunca da yaştan SSK emeklisi olabilirsiniz.
İŞVERENLER İÇİN ÇALIŞMA HAYATI
Yaşı Beklemeyecek, 25 Yıl Dolunca Emekli Olacaksınız
01.01.1962 doğumluyum. 13.06.1986 tarihinde başladığım Bağ-Kur sigortalılığımı 14.01.1998 tarihinde kapattım. Üç yıl ara verdikten sonra 01.09.2001 tarihinde tekrar işyeri açtığım için Bağ-Kur kaydımı tekrar açtırdım ve hala ödüyorum. 1982 yılında gittiğim 600 günlük askerlik hizmetimi borçlanarak ödedim. Ne zaman emekli olabilirim? Erdal KAYA/ÇORUM
Sayın Okurum,
01.06.2002 tarihinde 25 yılı doldurmanıza kalan süreye göre Bağ-Kur’dan emeklilik için 51 yaşa tabisiniz. Bağ-Kur kaydınıza ve ödemenize devam ederseniz Şubat 2014 ayı sonunda 25 yılı tamamlayarak emekli olabilirsiniz. Bu arada tabi olduğunuz 51 yaşı da zaten 01.01.2013 tarihinde doldurmuş olacaksınız.
Bağ-Kur’dan Emekliliği Hak Etmiş Durumdasınız
20.08.1953 doğumluyum. 03.09.1981 tarihinde başladığım SSK sigortalılığında 06.06.1983 tarihine kadar kesintisiz sürdürdüm. 17.09.1982 tarihinde aynı zamanda Bağ-Kur kaydım başladı ve 27.02.2004 tarihine kadar devam etti. 08.11.1990 tarihinde tekrar SSK sigortalısı olarak Ağustos 1992 ayı sonuna kadar devam ettim. 12.04.2004 tarihinde tekrar SSK sigortalısı oldum ve 931 gündür de devam ediyorum. Ne zaman emekli olabilirim? Mehmet ŞAYAN
Sayın Okurum,
17.09.1982 tarihinde Bağ-Kur kaydınız başlasa da o tarihte kesintisiz devam eden SSK sigortalılığınız nedeniyle Bağ-Kur’luluk döneminiz aslında 07.06.1983 tarihinde başlamış oluyor. Yani 17.09.1982-06.06.1983 tarihleri arasındaki Bağ-Kur’luluk süreniz geçerli değil. Aynı şekilde sonra başlayıp Bağ-Kur’luluk sürenizle çakışan 08.11.1990 – 31.08.1992 tarihleri arasındaki SSK’lılık süreniz de geçerli değil. 668 günlük Bağ-Kur öncesi ve 931 günlük Bağ-Kur sonrası SSK süreleriniz (4 yıl 5 ay 9 gün) ile 07.06.1982-27.02.2004 tarihleri arasındaki 20 yıl 8 ay 21 günlük Bağ-Kur sigortalılık süreniz göz önüne alındığında 47 yaşa tabi olduğunuzdan eğer Bağ-Kur’a borcunuz yoksa şu anda Bağ-Kur’dan emeklisiniz demektir. Emeklilik başvurusu yaparsanız Bağ-Kur’dan emekli olursunuz. Çünkü şu anki hzimet durumunuza göre emekli olacağınız kurum Bağ-Kur’dur. Askerlik borçlanmanıza da gerek kalmaz. Şayet SSK’dan emekli olmak istiyorsanız son yedi yıldaki prim sayısında SSK çoğunluğu için 329 gün (11 ay) daha prim ödemelisiniz. SSK’dan emeklilik için de askerlik borçlanmasına ihtiyacınız yok.